M39 Kanonnen Ter Heide
Scheepskanonnen
Deze scheepskanonnen zijn hier in november 1980 geplaatst op initiatief van de stichting ‘Groen en Sier in de Glazen Stad’. Ze zijn afkomstig van het Vestingmuseum in Naarden. De overdracht werd destijds luister bijgezet door een schuttersploeg uit Naarden in traditioneel kostuum. De kanonnen herinneren aan de slag bij Ter Heijde tussen de Hollandse en de Engelse vloot in 1653. Hierbij sneuvelde luitenant-admiraal Maarten Harpertsz. Tromp aan boord van zijn vlaggenschip Brederode. De kanonnen zijn echter van later datum. Ze zijn in 1834 vervaardigd voor de Nederlandse marine door de gerenommeerde Engelse ijzerfabrikant Walker & Co. in Wednesbury nabij Birmingham. De verdere herkomst is onbekend. Het merkteken van de fabriek, W&Co, staat op de zij-as van de kanonnen. Ook het serienummer en het gewicht van ruim 2500 (Engelse) ponden elk zijn daarop vermeld.
De scheepskanonnen aan de Strandweg in Ter Heijde zijn in november 1980 geplaatst. Dit was een initiatief van de stichting ‘Groen en Sier in de Glazen Stad’. Deze stichting heeft in die tijd verschillende objecten en kunstwerken in de openbare ruimte gerealiseerd. De kanonnen zijn afkomstig van het Vestingmuseum in Naarden. De overdracht werd destijds luister bijgezet door een schuttersploeg uit Naarden in traditioneel kostuum.
Het was mevrouw M.P. van der Klugt, destijds loco-burgemeester van de gemeente Monster, die het geschenk aan de gemeente aanvaardde van de voorzitter van de stichting Groen en Sier, de heer H. Praktiek. Het onderstel van de kanonnen, de affuiten, zijn geplaatst door de heer Olsthoorn uit Naaldwijk.
De schuttersploeg uit Naarden in kleding van weleer vormde een kleurrijk schouwspel. Nadat een van de leden van de schuttersploeg kruit in de loop van een van de kanonnen had gedaan, werden vier vreugdeschoten afgevuurd, naar men zegt in de richting van ‘s-Gravenzande.
Officier Mulder van de schuttersploeg hield in gebouw Irene een presentatie over de geschiedenis van de kanonnen. De heer Maart Storm, onderzoeker van de geschiedenis van Ter Heijde, vertelde aan de hand van een groot aantal dia’s het een en ander of de zeeslag voor Ter Heijde.
De kanonnen herinneren aan de slag bij Ter Heijde tussen de Hollandse en de Engelse vloot in 1653. Hierbij sneuvelde luitenant-admiraal Maarten Harpertsz. Tromp aan boord van zijn vlaggenschip Brederode. De kanonnen zijn echter van later datum. Ze zijn in 1834 vervaardigd voor de Nederlandse marine door de gerenommeerde Engelse ijzerfabrikant Walker & Co. in Wednesbury nabij Birmingham. De verdere herkomst en op welk schip ze dient hebben gedaan, is onbekend. Het merkteken van de fabriek, W&Co, staat op de zij-as van de kanonnen. Ook het serienummer en het gewicht van ruim 2500 (Engelse) ponden elk zijn daarop vermeld.
De firma Walker produceerde vanaf de 18e eeuw grote aantallen kanonnen voor de Britse marine en koloniale garnizoenen van het Britse Rijk. Ze waren gevestigd in Rotherham (Yorkshire). In de 19e eeuw breidden ze hun activiteiten uit naar de zgn. Black Country, het grote ijzer- en staalgebied rond Birmingham. In 1817 kochten ze de Gospel Oak Iron Works in Tripton bij Wednesbury. In 1822 werd de productie daarheem verplaatst. Ze maakten, naast gietijzeren kanonnen ook brugonderdelen en zware ijzerconstructies. Ook aan andere landen werd geleverd. Het HMS Victory had in 1805 tijdens de slag bij Trafalguar 105 kanonnen aan boord waarvan er 79 door de firma Walker waren gemaakt.
Na de Napoleontische tijd moest Nederland een groot deel van zijn artillerie vernieuwen. Er werd onder andere ingekocht in Engeland bij Walker. De kanonnen werden gebruikt voor de kustverdediging, forten en de marine. Een belangrijk aspect bij de keuze voor Engelse leveranciers was de hoge kwaliteit en men kon snel grote aantallen leveren.
Het Nationaal Militair Museum in Soesterberg heeft een grote collectie artillerie, waaronder 18e- en 19e-eeuwse gietijzeren scheepskanonnen.
