Bartholomeuskerk Poeldijk

De r.k. H. Bartholomeuskerk wordt ook wel de ‘kathedraal van het Westland’ genoemd. Deze forse laat-neogotische kruisbasiliek verrees in 1924-1926 naar een uit 1913 daterend ontwerp van architect Nicolaas Molenaar sr. De kerk verving een voorganger uit 1849-1850. De “Kathedraal van het Westland” uit 1926 heeft een toren van 79 meter hoog.

In deze toren bevinden zich drie luidklokken. Deze stammen uit 1947 omdat in de Tweede Wereldoorlog de oorspronkelijke klokken zijn geroofd. Door een actie onder de parochianen konden drie klokken besteld worden bij de Klokkengieterij van Bergen te Heiligerlee. De klokken genaamd Maria, Jozef en Bartholomeus hebben respectievelijk de tonen A, C en F.

Het huidige interieur is in 1990 na het groot onderhoud tot stand gekomen. Toen de parochianen moesten kiezen tussen slopen of renoveren, kozen zij voor renoveren.

Wanneer men de kerk door de hoofdingang binnenkomt, dan vallen onmiddellijk de zeven gebrandschilderde ramen in de apsis op. Deze stammen uit 1926 en zijn ontworpen en uitgevoerd door de kunstenaar W. Mengelberg uit Utrecht. Hij liet zich inspireren door de zeven sacramenten. De voorstellingen zijn van links naar rechts: Priesterschap, Vormsel, Doopsel, Eucharistie, Biecht, H. Oliesel en het Huwelijk.

Het orgel, in oorsprong een Maarschalkerweerd-orgel, werd in 1887/1888 in de vorige kerk geplaatst. In 1926 werd het overgebracht naar deze kerk nadat orgelbouwer Bik uit Leiden het had uitgebreid tot 15 registers. In 1951 werd het verder uitgebreid naar 31 registers door Jos Vermeulen uit Alkmaar. In 1990 onderging het orgel een uitgebreide restauratie.

In de 60-jaren is door o.a. de slechte staat van de kerk en door het 2e Vaticaans concilie, dat soberheid predikte, een forse renovatie uitgevoerd. Hierbij werden vele versieringen en ornamenten weggehaald of verdwenen onder een pleisterlaag, maar hierdoor was de kerk wel weer voor vele jaren in staat om aan alle kerkgangers een goed en betrouwbaar onderkomen te bieden. Bij die restauratie verdwenen ook de muurschilderingen die de kunstenaar Gerrit van Geffen (1883-1970) maakte en die zo mooi pasten in de architectuur en het kleurenpalet van de oorspronkelijke kerk.

Pastoor Verburch heeft een grote stempel gedrukt op Poeldijk en dat is nog steeds zichtbaar in deze parochie en vooral in de kerk. Zijn gouden miskelk uit 1649 wordt soms op hoogtijdagen nog gebruikt bij de eredienst.

Andere belangrijke erfstukken van deze pastoor zijn het handgeschreven prekenboek en het schilderij ‘De marteldood van de H. Bartholomeus’. Dit fraaie middeleeuwse schilderij stamt uit de periode rond 1510 en is vermoedelijk een onderdeel van een drieluik geweest. Recent is gebleken dat het schilderij een werk is van de grote middeleeuwse meester Jacob Corneliszoon van Oostsanen. De afbeelding van dit schilderij belicht het leven en de marteldood van de H. Bartholomeus, onze patroonheilige.

Het fraaie tabernakel rechts van het hoofdaltaar stamt uit het begin van de 16e eeuw en is een meesterwerk van de Antwerpse zilversmid Joh. Huybrechts. In het drijfwerk zijn Christus en de Emmaüsgangers afgebeeld met aan weerszijden de beelden van Maria en Johannes.

Geschiedenis en huidige functie

De eerste kapel is in Poeldijk in 1198 gesticht door de Graven van Holland. De parochiefunctie is in 1252 toegekend aan deze toenmalige Poeldijkse kapel. Bij die gelegenheid is ook de H. Bartholomeus als patroonheilige aan de kerk toegevoegd.

Na de reformatie is de parochie in 1647 weer van start gegaan in verschillende schuilkerken onder leiding van pastoor Mr. Franciscus Verburch (*1616-†1708).

Sinds juli 2011 maakt de parochie deel uit van de parochiefederatie ‘Sint Franciscus tussen duin en tuin’.

Werkgroep Historie Bartholomeus Poeldijk.
Mail:                historiebartholomeuspoeldijk@gmail.com
FaceBook:      https://www.facebook.com/bartholomeuspoeldijk
Website:          http://www.historiebartholomeuspoeldijk.nl

Bekijk Bartholomeuskerk Poeldijk

Plattegrond

Details

Bouwjaar
1926
Type monument
Gemeentelijk monument
Type object
Kerk
Adres
Voorstraat 111, 2685 EK Poeldijk
Website